Materace statyczne (stałociśnieniowe)

  • Wszystkie materace statyczne różniące się konstrukcją i zastosowanymi materiałami, działają wg jednej wspólnej zasady: ich zadaniem jest rozłożenie ciężaru osoby leżącej na jak największą powierzchnię, a tym samym zmniejszenie nacisku jednostkowego. Jest to działanie jak najbardziej racjonalne. Jedynie w warunkach doświadczalnych, zaawansowane materace statyczne pozwalają na redukcję nacisku jednostkowego do ok. 17 mmHg. W praktyce rozwiązania spotykane na rynku zmniejszają nacisk do ok. 20 mmHg w przypadku najlepszej konstrukcji, a w prostych modelach do ok. 27-29 mmHg i więcej.

    Istnieje wiele rodzajów materaców statycznych:

    •     materace z wypełnieniem z granulatu styropianowego;
    •     materace z wypełnieniem z siemienia lnianego;
    •     materace z wypełnieniem z łuski gryki;
    •     materace żelowe;
    •     materace wodne;
    •     materace piankowe, lateksowe;
    •     materace powietrzne, stałociśnieniowe.


    Najczęściej spotyka się materace wykonane z gąbki poliuretanowej. Występują one w bardzo wielu odmianach. Różnią się ukształtowaniem powierzchni (np. jeże o różnych kształtach), rodzajem i sprężystością gąbki itp. Najlepsze konstrukcje wykonuje się z kilku rodzajów sklejonej ze sobą gąbki o różnej sprężystości. Najkorzystniejsze parametry posiadają gąbki o tzw. otwartych porach, bez efektu pamięci, które dobrze dostosowują się do kształtu ciała osoby leżącej. Niestety okres ich żywotności jest stosunkowo krótki i wynosi ok. 3-5 miesięcy. Po tym czasie materace wykonane z tego rodzaju gąbki tracą swoje właściwości terapeutyczne. Inną ich wadą jest stosunkowo wysoka cena w porównaniu z cenami skuteczniejszych materaców zmiennociśnieniowych. Wysoki koszt zakupu w połączeniu z krótkim okresem użytkowania tych materaców czyni ich eksploatację drogą szczególnie w warunkach szpitalnych.

    Zalety materaców statycznych:

    •     relatywnie niska cena (nie wszystkie rodzaje);
    •     prosta obsługa;
    •     nieruchoma powierzchnia materaca jest lepiej akceptowana przez pacjenta;
    •     stosunkowo wysoki subiektywny komfort leżenia (nie wszystkie rodzaje).


    Wady materaców statycznych:

    •     krótki okres eksploatacji (większość rodzajów - zbijanie się wypełnienia, chłonięcie zapachów itp.);
    •     relatywnie niskie parametry terapeutyczne decydujące o przydatności;
    •     w profilaktyce i leczeniu odleżyn;
    •     są mało ekonomiczne w zastosowaniach szpitalnych;
    •     efekt kumulacyjny.



    Zasadniczą wspólną wadą statycznych materaców przeciwodleżynowych jest brak chwilowego, całkowitego odciążenia poszczególnych partii tkanki i wywieranie na ciało pacjenta stałego nacisku, który zwiększa się w skutek tzw. efektu kumulacyjnego i powoduje powstanie odleżyn. Efekt kumulacyjny tworzy się pod występami kostnymi jak zilustrowano na rysunku.